Tomatoes grown with renewable energy

TEELT


teelt 01Bij de teelt van vleestomaten spelen veel verschillende factoren een belangrijke rol. Met mensen en techniek wordt geprobeerd de groei- en bloeiomstandigheden te optimaliseren.

Het klimaat in de kas wordt gestuurd met een klimaatcomputer. Aan de buitenkant van de kas bevindt zich een meteostation welke de temperatuur, de windsnelheid, de windrichting, de vochtigheid en de zonnestraling registreert.

De voelers binnen de kas registreren de binnentemperatuur, de relatieve vochtigheid, en de zonnestraling. Al deze gegevens worden opgeslagen in de klimaatcomputer.

Belangrijk hierbij is dat elke plant een eigen optimum klimaat heeft. Alle vruchtgroenten hebben het graag warm, maar de komkommer bv. wil meer warmte en kan een hogere vochtigheid verdragen dan de tomaat.

Een optimum klimaatinstelling moet worden opgegeven in de computer, deze zorgt dan voor het gewenste klimaat door de verwarming te regelen, de ramen open of dicht te draaien.

De klimaatcomputer heeft een ingebouwd alarmsysteem. Telkens als de parameter te sterk afwijkt van de ingestelde waarde, slaat een geluidsalarm aan dat op de problemen attendeert. Een heel eigen aspect van de kas is het multifunctionele gebruik van de verwarmingsbuizen, die per twee in het gangpad tussen de planten gelegd worden. Hierover kunnen eventueel elektrisch aangedreven karren rijden, wat de arbeid een stuk lichter maakt. De verwarming kan ook gebruikt worden om preventief op te treden tegen ziektes: de warme bewegende lucht is immers de beste preventie tegen schimmels in de kas en op de planten.



SEIZOEN


De jonge plantjes worden begin november gezaaid bij een gespecialiseerde plantenkweker en komen eind november op het bedrijf. De eerste bloemetjes verschijnen na ongeveer 1 maand waarna het 70 dagen duurt tot de eerste oogst. Het oogstseizoen loopt van maart tot december. De planten zijn dan ongeveer 8 meter lang gegroeid en worden door een gespecialiseerd loonbedrijf uit de kas geruimd waarna de hele kas zorgvuldig schoongemaakt wordt.


SUBSTRAAT


De plantjes groeien met hun wortels in steenwolmatten en krijgen allemaal via een eigen druppelslang hun dagelijkse portie water met plantenvoeding. Het grote voordeel van de teelt op steenwol is de mogelijkheid om de plant die hoeveelheid voedingswater te geven om topkwaliteit grote tomaten te produceren. Bovendien is zo'n systeem gesloten zodat geen plantenvoeding naar het oppervlaktewater kan stromen en het overtollige water hergebruikt wordt.


BESTUIVING


Bestuiving is nodig om de planten vruchten te laten vormen. Hierbij wordt stuifmeel van de meeldraden overgebracht op de stempel van de bloem. Sommige planten bevruchten zichzelf. Andere planten laten het stuifmeel verwaaien met de wind of laten de bestuiving verzorgen door vogels, vlinders en insecten, zoals bijen en hommels. De nectar van de bloem en het stuifmeel van de meeldraden is een belangrijke voedingsbron.

In 1985 werden bij wijze van proef bijen ingeschakeld voor de bestuiving van tomaten. De tomaat is voor bijen echter geen aantrekkelijke voedingsbron. De bloem bevat weinig stuifmeel en nauwelijks nectar. Als het voorjaar begint, gaan de ramen van de kassen langer open. Bijen die naar buiten vliegen, komen dan bloemen tegen die veel meer voedsel bevatten. Het gevolg is dat weldra alle bijen uit de kas vertrokken zijn.

Later ontdekten Belgische onderzoekers dat ook hommels voor de bestuiving gebruikt kunnen worden. In 1990 werden ze voor het eerst op grote schaal in de tomatenteelt ingezet. Hommels hebben als voordeel dat zij wel het hele jaar in de kas actief blijven. De ramen kunnen dus gewoon open gezet worden. Er vliegt wel eens een hommel naar buiten, maar dat leidt niet tot het vertrek van het hele hommelvolk. Hommels missen namelijk de mogelijkheid om de plek van een voedselbron aan hun soortgenoten door te geven; bijen kunnen dat wel.


BIOLOGISCHE BESTRIJDING


Gezonde planten met tomaten eraan zijn logischerwijs ook erg aantrekkelijk voor allerlei insecten. Om deze insecten effectief onschadelijk te maken, worden er verschillende roofinsecten ingezet. Opeten, leegzuigen en ei-parasitering zijn de beproefde methoden. Voor de mensen in het gewas, de hommels (voor de bestuiving van de bloempjes) en de mensen die de tomaten eten, is deze methode van insecten bestrijden veruit de beste optie.